Е.в. император всероссийский соглашается на восстановление власти китайского правительства в Илийском крае, временно занятом русскими войсками с 1871 года. Западная часть этого края, в пределах, обозначенных в VII статье настоящего договора, остается во владении России.

среда, 13 июня 2007 г.

Qerindashzari

Қериндаш зари

 
Беғимдики қизил гүлни,
Тозмас чеғи дәптимән.
Кәчтә янған юлтузумни,
Көчмәс чеғи дәптимән.
 Жүрәктики гүлхан-отни,
Өчмәс чеғи дәптимән.
Һәжәп бүйүк тағ-чоққамни,
Чөкмәс чеғи дәптимән.

Худа бәргән бу өмүрни,
Хатиржәмлик дәптимән.
Қериндашлар тәл-төкүзғу,
Мәңгү биргә дәптимән.
 “Ағрип қалди”-хәвәр кәлсә,
Сақийиду дәптимән.
Вәһши һайван өлтүрүпту,
Аң-таң болуп қаптимән...
“Апа!” дәпму вақириғансән
Анаң уни билмиди.
“Һәдә!” дәпму чеқирғансән,
Һәдәң уни уқмиди.

“Ака!” дәпму яшиғансән,
Акаң уни сәзмиди.
“Балам!” дәпму тәлпүнгәнсән,
Балилириң көрмиди.

Шум қатиллар пәрзәнтләрни
Айимиди шу вақта
Аһ, пәрзәнтләр көзин жумуп,
Оралди бовақ аққа...
Саңа қәстлик қилған дүшмән
Деңизға чөкүп өлсун.
Сусиз қалған белиқ охшаш
Бешидин чирип өлсун.
Қарғаймән мән кечә-күндүз,
Қарғишим тегәр бир күн.
Аһим-зарим бекар кәтмәс,
Худайим сорар бир күн.
 Беғимдики қизил гүлләр -
Сән, укамниң қош көзи.
Ямғурниң шу тамчилири -
Сән, укамниң көз йеши.
 Рази болғин, қериндашим,
Мән саңа қаралмидим.
Дилиңдики сөзлириңниң
Мәнасини уқалмидим.
 “Я-син” оқуп аһ, бешиңда
Олтарсам болмасмеди.
Өз қолумда услуқ берип,
Йөлисәм болмасмеди.
 Өзәң бәкму еғир-бесиқ,
Жугач едиң, жан укам.
Зилва бойлуқ, қәләм қашлиқ,
Сумбатлиғим, жан укам
 Яманлиқни көрмигәндим,
Сениң силиқ сөзүңдин.
Гүл Нурбүви-нур яғатти
Сениң шәһла көзүңдин.
 Ялғуз едиң, қериндишим,
Ич-сиримни ейтқили.
Ажиз едиң, қериндишим
Муң-заримни төккили.
 Бу дунияға әтигәнла,
Келип кетәй дедиңму?
Балиларни “хар” қилмастин,
Елип кетәй дедиңму?
 Қериғанда анимизнииң,
Дәрди йоққу дедиңму?
Ялғуз қалған мән һәдәңни,
Көңли тоққу дедиңму?

Амалим йоқ, қериндишим,
Әнди сени көрмәймән.
“Чоң апа!” дәп жүгрәп кәлгән
Балиларни көрмәймән

“Кәткәнләр”ғу келәр екән,
“Кәтмәнлигән”- кәлмәскән.
Ғеми йоқлар, көңли тоқлар,
Қәдриңгә һеч йәтмәскән.

Бу дунияда көрмигәнни,
У дунияда көргәнсән.
Бейишларни макан тутуп,
Нур бағларда жүргәнсән.

Қериндишим, сени дәймән,
Сени дәймән, жиғлаймән.
Ойлиримда һәр дәқиқә
Сени дайим йоқлаймән!
 
Qérindash zari



Béghimdiki qizil gülni,

Tozmas chéghi deptimen.

Kechte yanghan yultuzumni,

Köchmes chéghi deptimen.



Jürektiki gülxan-otni,

Öchmes chéghi deptimen.

Hejep büyük tagh-choqqamni,

Chökmes chéghi deptimen.



Xuda bergen bu ömürni,

Xatirjemlik deptimen.

Qérindashlar tel-töküzghu,

Menggü birge deptimen.



“Aghrip qaldi”-xewer kelse,

Saqiyidu deptimen.

Wehshi haywan öltürüptu,

Ang-tang bolup qaptimen...



“Apa!” depmu waqirighansen

Anang uni bilmidi.

“Hede!” depmu chéqirghansen,

Hedeng uni uqmidi.



“Aka!” depmu yashighansen,

Akang uni sezmidi.

“Balam!” depmu telpüngensen,

Baliliring körmidi.



Shum qatillar perzentlerni

Ayimidi shu waqta

Ah, perzentler közin jumup,

Oraldi béwaq aqqa...



Sanga qestlik qilghan düshmen

Déngizgha chöküp ölsun.

Susiz qalghan béliq oxshash

Béshidin chirip ölsun.



Qarghaymen men kéche-kündüz,

Qarghishim téger bir kün.

Ahim-zarim békar ketmes,

Xudayim sorar bir kün.



Béghimdiki qizil güller -

Sen, ukamning qosh közi.

Yamghurning shu tamchiliri -

Sen, ukamning köz yéshi.



Razi bolghin, qérindashim,

Men sanga qaralmidim.

Dilingdiki sözliringning

Menasini uqalmidim.



“Yasin” oqup ah, béshingda

Oltarsam bolmasmédi.

Öz qolumda usluq bérip,

Yölisem bolmasmédi.



Özeng bekmu éghir-bésiq,

Jugach éding, jan ukam.

Zilwa boyluq, qelem qashliq,

Sumbatlighim, jan ukam



Yamanliqni körmigendim,

Séning siliq sözüngdin.

Gül Nurbüwi-nur yaghatti

Séning shehla közüngdin.



Yalghuz éding, qérindishim,

Ich-sirimni éytqili.

Ajiz éding, qérindishim

Mung-zarimni tökkili.



Bu duniyagha etigenla,

Kélip kétey dédingmu?

Balilarni “xar” qilmastin,

Élip kétey dédingmu?



Qérighanda animizniing,

Derdi yoqqu dédingmu?

Yalghuz qalghan men hedengni,

Köngli toqqu dédingmu?



Amalim yoq, qérindishim,

Endi séni körmeymen.

“Chong apa!” dep jügrep kelgen

Balilarni körmeymen



“Ketkenler”ghu kéler éken,

“Ketmenligen”- kelmesken.

Ghémi yoqlar, köngli toqlar,

Qedringge héch yetmesken.



Bu duniyada körmigenni,

U duniyada körgensen.

Béyishlarni makan tutup,

Nur baghlarda jürgensen.



Qérindishim, séni deymen,

Séni deymen, jighlaymen.

Oylirimda her deqiqe

Séni dayim yoqlaymen!



قېرىنداش زارى



بېغىمدىكى قىزىل گۈلنى،

توزماس چېغى دەپتىمەن.

كەچتە يانغان يۇلتۇزۇمنى،

كۆچمەس چېغى دەپتىمەن.



جۈرەكتىكى گۈلخان-ئوتنى،

ئۆچمەس چېغى دەپتىمەن.

ھەجەپ بۈيۈك تاغ-چوققامنى،

چۆكمەس چېغى دەپتىمەن.



خۇدا بەرگەن بۇ ئۆمۈرنى،

خاتىرجەملىك دەپتىمەن.

قېرىنداشلار تەل-تۆكۈزغۇ،

مەڭگۈ بىرگە دەپتىمەن.



“ئاغرىپ قالدى”-خەۋەر كەلسە،

ساقىيىدۇ دەپتىمەن.

ۋەھشى ھايۋان ئۆلتۈرۈپتۇ،

ئاڭ-تاڭ بولۇپ قاپتىمەن...



“ئاپا!” دەپمۇ ۋاقىرىغانسەن

ئاناڭ ئۇنى بىلمىدى.

“ھەدە!” دەپمۇ چېقىرغانسەن،

ھەدەڭ ئۇنى ئۇقمىدى.



“ئاكا!” دەپمۇ ياشىغانسەن،

ئاكاڭ ئۇنى سەزمىدى.

“بالام!” دەپمۇ تەلپۈڭەنسەن،

بالىلىرىڭ كۆرمىدى.



شۇم قاتىللار پەرزەنتلەرنى

ئايىمىدى شۇ ۋاقتا

ئاھ، پەرزەنتلەر كۆزىن جۇمۇپ،

ئورالدى بېۋاق ئاققا...



ساڭا قەستلىك قىلغان دۈشمەن

دېڭىزغا چۆكۈپ ئۆلسۇن.

سۇسىز قالغان بېلىق ئوخشاش

بېشىدىن چىرىپ ئۆلسۇن.



قارغايمەن مەن كېچە-كۈندۈز،

قارغىشىم تېگەر بىر كۈن.

ئاھىم-زارىم بېكار كەتمەس،

خۇدايىم سورار بىر كۈن.



بېغىمدىكى قىزىل گۈللەر -

سەن، ئۇكامنىڭ قوش كۆزى.

يامغۇرنىڭ شۇ تامچىلىرى -

سەن، ئۇكامنىڭ كۆز يېشى.



رازى بولغىن، قېرىنداشىم،

مەن ساڭا قارالمىدىم.

دىلىڭدىكى سۆزلىرىڭنىڭ

مەناسىنى ئۇقالمىدىم.



“ياسىن” ئوقۇپ ئاھ، بېشىڭدا

ئولتارسام بولماسمېدى.

ئۆز قولۇمدا ئۇسلۇق بېرىپ،

يۆلىسەم بولماسمېدى.



ئۆزەڭ بەكمۇ ئېغىر-بېسىق،

جۇگاچ ئېدىڭ، جان ئۇكام.

زىلۋا بويلۇق، قەلەم قاشلىق،

سۇمباتلىغىم، جان ئۇكام



يامانلىقنى كۆرمىگەندىم،

سېنىڭ سىلىق سۆزۈڭدىن.

گۈل نۇربۈۋى-نۇر ياغاتتى

سېنىڭ شەھلا كۆزۈڭدىن.



يالغۇز ئېدىڭ، قېرىندىشىم،

ئىچ-سىرىمنى ئېيتقىلى.

ئاجىز ئېدىڭ، قېرىندىشىم

مۇڭ-زارىمنى تۆككىلى.



بۇ دۇنىياغا ئەتىگەنلا،

كېلىپ كېتەي دېدىڭمۇ؟

بالىلارنى “خار” قىلماستىن،

ئېلىپ كېتەي دېدىڭمۇ؟



قېرىغاندا ئانىمىزنىئىڭ،

دەردى يوققۇ دېدىڭمۇ؟

يالغۇز قالغان مەن ھەدەڭنى،

كۆڭلى توققۇ دېدىڭمۇ؟



ئامالىم يوق، قېرىندىشىم،

ئەندى سېنى كۆرمەيمەن.

“چوڭ ئاپا!” دەپ جۈگرەپ كەلگەن

بالىلارنى كۆرمەيمەن



“كەتكەنلەر”غۇ كېلەر ئېكەن،

“كەتمەنلىگەن”- كەلمەسكەن.

غېمى يوقلار، كۆڭلى توقلار،

قەدرىڭگە ھېچ يەتمەسكەن.



بۇ دۇنىيادا كۆرمىگەننى،

ئۇ دۇنىيادا كۆرگەنسەن.

بېيىشلارنى ماكان تۇتۇپ،

نۇر باغلاردا جۈرگەنسەن.



قېرىندىشىم، سېنى دەيمەن،

سېنى دەيمەن، جىغلايمەن.

ئويلىرىمدا ھەر دەقىقە

سېنى دايىم يوقلايمەن

Стихи прислала: Нурбанум
(Эти стихи моя бабушка Юмкиз написала сама и посвятила для своей сестры, которая была убита со своей семьей в 1999 году в городе Алматы.)

Комментариев нет:

Xerite korush